Ocak

Tarih 1975 ocak ayı olayları
1975/14.1 Tüm Üniversite, Akademi ve Yüksek Okullar Asistanları Birliği (TÜMAS) kuruldu.
1975/20.1 Tüm Memurlar Birleşme ve Dayanışma Derneği (Tüm-Der) kuruldu.
1975/23.1 Vatan Mühendislik ve Mimarlık Yüksek Okulu faşistler tarafından basıldı Kerim Yaman adlı öğrenci öldürüldü.
1975/28.1 Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Bülent Ecevit, "Olayların baş sorumlusu Milliyetçi Cephe'dir" dedi.
1975/30.1 Türk Hava Yolları'nın Bursa adlı uçağı Marmara Denizi'ne düştü; 34 yolcu ve 4 kişilik mürettebat öldü.


Şubat

Tarih 1975 subat ayı olayları
1975/4.2 İngiltere'de Muhafazakâr Parti genel başkanlığına Margaret Thatcher seçildi.
1975/5.2 Amerika Birleşik Devletleri Türkiya'ye silah ambargosu uygulamaya başladı Ambargonun gerekçesi Türkiye'nin Temmuz-Ağustos1974'te Kıbrıs'a askeri müdahalede bulunmasıydı.
1975/9.2 Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu'nun (TRT) düzenlediği Eurovision Türk Hafif Müziği Şarkı Yarışması finali sonuçlandı.Semiha Yankı'nın "Seninle Bir Dakika" adlı parçasıyla Cici Kızlar'ın "Delisin" adlı parçaları birinciliği paylaştı Bu durumda kura çekildi Semiha Yankı Türkiye'yi temsil etme hakkı kazandı.
1975/13.2 Kıbrıs Türk Federe Devleti ilan edildi Yunan hükümeti federe devletin kurulmasını kınadı Buna karşılık karar Türk siyasi çevrelerince olumlu karşılandı.
1975/15.2 Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği (Töb-Der) 7 ilde "hayat pahalılığı ve faşizmi protesto" toplantıları düzenledi Toplantılar saldırıya uğradı; 1 kişi öldü, 60 kişi yaralandı.
1975/19.2 Devlet Sinema Televizyon Enstitüsü kuruldu.
1975/20.2 İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı İstanbul Elektrik Tünel Tramvay İşletmesi (İETT) grevini yasakladı.
1975/23.2 İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı tekstil işkolunda uygulanacak lokavt ve grevleri yasakladı.
1975/27.2 Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği (Töb-Der) ve çeşitli devrimci kuruluşlar tarafından " Hayat Pahalılığı ve Faşizmi Protesto " mitingleri düzenlendi Malatya, Tokat, Kahramanmaraş, Erzincan ve Adıyaman'da ki mitingler saldırıya uğradı.


Mart

Tarih 1975 mart ayı olayları
1975/5.3 İşadamı Kemal Has ortaklarından Ahmet Celepçi tarafından öldürüldü.
1975/8.3 İstanbul'da Osmanbey'deki Dostlar Tiyatrosu'nda İlerici Kadınlar Derneği (İKD) 'nin kuruluş çalışmasını yürüten kadınların girişimiyle ilk kez kamuya açık bir kutlaması düzenlendi 400-500 kadının katıldığı toplantıda, Kadılar Günü'nün anlam ve önemi üzerine konuşmalar yapıldı, şiirler okundu Aynı yıl Ankara'da da kutlaması yapıldı.
1975/8.3 TRT Genel Müdürlüğü, CHP ve Demokratik Parti'nin başvurusu üzerine, bu partilere de Başbakan Demirel'le TV'de yapılan söyleşi kadar süre tanınmasını kararlaştırdı.
1975/19.3 Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk hükümeti kurma görevini Adalet Partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel'e verdi Tarihe 1 Milliyetçi Cehpe Hükümeti (1.MC) olarak geçen, dört sağ partiden oluşan koalisyon (AP, MSP, MHP, CGP) yola çıktı
1975/20.3 Adalet Partisi, Milli Selamet Partisi, Cumhuriyetçi Güven Partisi ve Milliyetçi Hareket Partisi "Milliyetçi Cephe" hükümetini kurdu Ana muhalefet Cumhuriyet Halk Partisi'nin lideri Bülent Ecevit "dört partiden kurulu azınlık hükümeti dünyanın hiçbir yerinde görülmemiştir" dedi
1975/22.3 Milliyetçi Hareket Partisi genel Başkanı ve Başbakan Yardımcısı Alparslan Türkeş'in Diyarbakır gezisi sırasında olaylar çıktı; 1 asker, 1 sivil öldü, 46 kişi yaralandı Türkeş bir yıl sonra aynı gün tekrar Diyarbakır'a gitmek istedi Tepkiler üzerine gezi iptal edildi.
1975/24.3 Döviz rezervlerinin azalması üzerine kişi başına 800 dolar olan turistik seyahat dövizi, 600 dolara düşürüldü.
1975/25.3 Suudi Arabistan Kralı Faysal, yeğeni prens Faysal tarafından Riyad'da öldürüldü
1975/26.3 Türkiye'ye sığınmak isteyen Iraklı Kürtlere izin verilmedi.
1975/28.3 Aralarında Sadettin Bilgiç'in de bulunduğu 9 milletvekili 28 Mart 1975 tarihinde, kurulacak Milliyetçi Cephe hükümetine destek vermek için Ferruh Bozbeyli'nin Demokratik Parti'sinden istifa ettiler.
1975/29.3 Güney Vietnam'ın ikinci büyük şehri olan Da Nang Kuzey Vietnam ordusunun eline geçti.
1975/31.3 Süleyman Demirel başkanlığında Adalet Partisi, Milli Selamet Partisi, Cumhuriyetçi Güven Partisi ve Milliyetçi Hareket Partisi'nden oluşan Milliyetçi Cephe hükümeti Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk tarafından onaylanarak göreve başladı.


Nisan

Tarih 1975 nisan ayı olayları
1975/16.4 Başkent Pnom , Pen'in düşüşüyle, Kamboçya Kızıl Kmerlerin kontrolüne girdi.
1975/21.4 Nobel ilaç fabrikasında, 6'sı kadın 10 işçi ölüm orucuna başladı.
1975/21.4 Merkez Bankası'ndaki net döviz rezervlerinin tükendiği açıklandı.
1975/23.4 Sıkıyönetim Komutanlığı, ünlü Rus yazar Maksim Gorki'nin "Ana" adlı romanından uyarlanan aynı adlı oyunu sahneleyen Ankara Sanat Tiyatrosu'nu (AST) kapattı.
1975/24.4 Milliyetçi Hareket Partili "komandolar" Site öğrenci yurdunu bastılar. Olayı protesto eden öğrencilere polis müdahale etti. 1 kişi öldü, 23 kişi yaralandı, 324 kişi gözaltına alındı.
1975/26.4 Portekiz'de Kurucu Meclis seçimlerini Mario Soareş'in liderliğindeki Sosyalist Parti kazandı.
1975/30.4 Kuzey Vietnam birlikleri Saygon'daki Bağımsızlık Sarayı'na girerek Vietnam Savaş'ını bitirdi.
1975/30.4 Anayasa Mahkemesi tarafından 1971 yılında kapatılmış olan Türkiye İşçi Partisi (TİP) yeniden kuruldu. Partinin genel başkanlığına Behice Boran, genel sekreterliğine Nihat Sargın getirildi.
1975/1.4 23 yaşındaki Sovyetler Birliği vatandaşı Anatoli Karpov, dünya satranç şampiyonu oldu.
1975/3.4 23 yaşındaki Sovyetler Birliği vatandaşı Anatoli Karpov, dünya satranç şampiyonu oldu.
1975/11.4 Türk-Irak petrol boru hattının Irak ayağının yapımına başlandı.
1975/11.4 Bursa'da Uludağ, Elazığ'da Fırat, ve Samsun'da 19 Mayıs üniversitelerinin kurulmasına ilişkin kanun yürürlüğe girdi.
1975/13.4 Lübnan'nın başkenti Beyrut'a Dört Hristiyan Falanjiste karşılık 27 Filistinlinin öldürülmesiyle Lübnan İç Savaşı başladı.


Mayıs

Tarih 1975 mayis ayı olayları
1975/6.5 TBMM ölüm cezasını kaldırmayı reddetti.
1975/8.5 Anayasa Mahkemesi Devlet Güvenlik Mahkemeleri kuruluş yasasını iptal etti. Başbakan Süleyman Demirel "Devlet Güvenlik Mahkemeleri'ni derhal ve yeniden kurmak için teşebbüse geçeriz" dedi.
1975/12.5 TRT Genel Müdürü İsmail Cem görevden alındı.
1975/13.5 Başbakan Süleyman Demirel Vural Önsel adlı bir kişinin saldırısına uğradı. Demirel'in burun kemiği kırıldı.
1975/16.5 Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT) Genel Müdürü İsmail Cem, "milli güvenliğe aykırı tutumu" gerekçe gösterilerek görevden alındı. Yerine Nevzat Yalçıntaş atandı. Cem Danıştay'a başvurdu.
1975/30.5 Mehmet Ali Aybar adını sonradan Sosyalist Devrim Partisi olarak değiştirecek olan Sosyalist Parti'yi kurdu.
1975/30.5 Danıştay, İsmail Cem'in TRT genel müdürlüğünden alınma ve yerine Nevzat Yalçıntaş'ın atanma kararını durdurdu.


Haziran

Tarih 1975 haziran ayı olayları
1975/5.6 Süveyş Kanalı 8 yıl aradan sonra uluslararası deniz trafiğine açıldı.
1975/12.6 Yunanistan Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) üyeliği için resmen başvurdu.
1975/23.6 Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı ve Başbakan Yardımcısı Alparslan Türkeş'in Diyarbakır gezisi sırasında olaylar çıktı; 1 asker, 1 sivil öldü, 46 kişi yaralandı. Türkeş bir yıl sonra aynı gün tekrar Diyarbakır'a gitmek istedi. Tepkiler üzerine gezi iptal edildi.
1975/25.6 Mozambik bağımsızlığını ilan etti.
1975/25.6 İmam hatiplilerin harp okullarına alınması teklifini TBMM Milli Savunma Komisyonu reddetti.


Temmuz

Tarih 1975 temmuz ayı olayları
1975/8.7 İsrail Başbakanı Yitsak Rabin Almanya’ya gitti. Rabin Batı Almanya’ya giden ilk başbakan oldu.
1975/10.7 Türkiye Amerika Birleşik Devletleri'nden üsler için kira isteyeceği açıkladı.
1975/11.7 Eski Çin'in başkenti Xian'da 2000 yıl öncesine ait aslı ile aynı boyda, savaş donanımlı kilden yapılmış 6 bin kişilik bir ordu bulundu. Seramik askerlerin hiç birinin diğerine benzememesi şaşkınlık yarattı.
1975/15.7 Junko Tabel, Everest'in zirvesine çıkan ilk kadın dağcı oldu.
1975/25.7 Türkiye İncirlik dışındaki bütün Amerikan üslerine el koydu
1975/29.7 Ankara’nın Cumhuriyet Halk Partili Belediye Başkanı Vedat Dalokay işçi maaşlarını ödeyemediğini ve hükümetin de yardım etmediğini açıkladı. Dalokay, hükümeti protesto için üç günlük açlık grevine başladı.
1975/30.7 Atatürk'ün İş Bankası'ndaki hissesini denetleme yetkisinin Cumhuriyet Halk Partisi'ne ait olduğu karara bağlandı.


Ağustos

Tarih 1975 agustos ayı olayları
1975/1.8 Aralarında Sovyetler Birliği'nin de bulunduğu 35 ülke Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (OSCE) Helsinki Zirvesi'nde, Helsinki Nihai Senedi olarak anılan insan hakları sözleşmesini imzaladı.
1975/2.8 İstanbul Taksim'deki Sheraton Oteli açıldı. Açılışı Başbakan Süleyman Demirel yaptı.
1975/6.8 İstanbul Alibeyköy'deki Sungurlar Fabrikası'nda işçiler direnişe geçti.
1975/8.8 Ankara'da bakkallar yürüdü.
1975/9.8 Kıbrıs'ta 9 bin Türkün kuzeye göçü başladı
1975/15.8 Bangladeş lideri Mucibur Rahman yapılan darbe sırasında öldürüldü; devlet başkanlığına Müştak Ahmet getirildi.
1975/19.8 Hilton ve Berec'te direniş bitti. Garanti Bankası'nın 41 şubesinde grev başladı.
1975/23.8 Ankara'da bağımsızlık mitinginden sonra dağılan insanların üzerine sağcılar ateş açtı.
1975/24.8 İstanbul Alibeyköy'deki Sungurlar Fabrikası'nda işçiler 6 Ağustos 1975'de direnişe geçmişlerdi. Jandarma direnen 400 işçiye müdahale etti ve fabrikadan çıkardı.
1975/27.8 Türkiye Akdeniz Oyunları'nda grekoromende 3 altın madalya aldı.


Eylül

Tarih 1975 eylul ayı olayları
1975/4.9 Bülent Ecevit'in seçim otobüsü Elazığ'da taşlandı. 50 yaralı, 57 gözaltı.
1975/6.9 Diyarbakır, Lice'de deprem: 2385 kişi öldü.
1975/12.9 Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu Kıbrıs konusunda Türkiye aleyhine karar verdi.
1975/15.9 Beyrut'ta Hıristiyan ve Müslümanlar arasında iç savaş başladı.
1975/22.9 İçişleri Bakanlığı yasaklanan yayınları içeren 138 sayfalık bir kitap bastırdı.
1975/24.9 Başbakan Süleyman Demirel "Cumhuriyet Halk Partisi solculuğunu ilan ettiği gün milleti böldü" dedi.


Ekim

Tarih 1975 ekim ayı olayları
1975/2.10 Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye'ye konulan silaha ambargosunu kısmen kaldırdı.
1975/10.10 Bandırma Sülfirik Asit Fabrikası'nda direniş başladı.
1975/31.10 Bankaların ikramiye ve hediye vermesi yasaklandı.
1975/26.10 Nüfus sayımı: Türkiye nüfusu: 40.197. 669


Kasım

Tarih 1975 kasim ayı olayları
1975/11.11 Angola Halk Cumhuriyeti kuruldu. Angola, Portekiz sömürgesiydi.
1975/15.11 İstanbul Devlet Klasik Türk Müziği Korosu kuruldu.
1975/16.11 Eylül depreminde evsiz kalan Liceliler resmi daireleri işgal etti.
1975/17.11 Gaziantep'te bütün ortaokul ve liseler boykota gitti.
1975/20.11 Diyarbakır Lice depreminde evsiz kalanlar resmi daireleri işgal eylemi sonrası Diyarbakır'a doğru yürüyüşe geçtiler.
1975/22.11 İspanya'ya Monarşi geri döndü; Don Juan Carlos İspanya kralı oldu.
1975/23.11 Cumhuriyet Halk Partisi İzmir Milletvekili Süleyman Genç, Milliyetçi Cephe'nin iktidarda olduğu 8 ayda 21 gencin öldürüldüğünü, 43 silahlı baskın düzenlendiğini açıkladı. Milliyetçi Cephe, Adalet Partisi, Milliyetçi Hareket Partisi ve Milli Selamet Partisi'nden oluşuyordu ve başbakan Süleyman Demirel idi.
1975/24.11 Angola'da iç savaş başladı. Angola bağımsızlığına yeni kavuşmuştu.
1975/29.11 Uluslararası Para Fonu, IMF Türkiye'den yabancı bankalara kolaylık sağlamasını istedi.


Aralık

Tarih 1975 aralik ayı olayları
1975/10.12 Rus bilim insanı Andrey Saharov Nobel Barış Ödülü aldı.
1975/22.12 Sosyal Sigortalar Kurumu'nda (SSK) görevli olan ve memur sayılan işçiler Memur-İşçi ayrımını protesto etmek için direnişe geçtiler.(Direnişe katılan 1248 işçi 30 Aralık günü işten çıkarıldılar.)
1975/23.12 21 Aralık"ta Viyana'da OPEC görüşmeleri sırasında 11 petrol bakanı rehin alarak Cezayir'e giden silahlı kişiler ellerindeki rehineleri bıraktıktan sonra Cezayir makamlarına teslim oldular
1975/27.12 Hindistan, Bihar'da maden ocağında patlama: 372 kişi öldü.
1975/28.12 İskenderun Demir- Çelik Tesisleri açıldı. Açılışı Başbakan Süleyman Demirel ile Sovyetler Birliği Başbakanı Aleksey Kosigin yaptı.



Gün Seç - İstediğin Günü Sorgula