Ocak

Tarih 1972 ocak ayı olayları
1972/21.1 Türk Hava Yolları'nın Marmara uçağı Adana'da düştü. Uçakta yolcu yoktu. Beş kişilik mürettebattan bir hostes yanarak öldü, dört görevli yaralandı.
1972/22.1 Brüksel Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmaya göre; İngiltere, İrlanda, Danimarka ve Norveç1 Ocak 1973'ten itibaren Avrupa Ekonomik Topluluğu'na (AET) üye olacak.
1972/20.1 Türkiye- Fransa Sosyal Güvenlik Antlaşması imzalandı.
1972/4.1 Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı bir açıklama yaptı: Arananları ihbar edenlere 100 bin lira verilecek.
1972/5.1 Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) Yönetim Kurulu üyesi Emin Galip Sandalcı beraat etti. Emin Galip Sandalcı 4,5 aydır tutukluydu.
1972/10.1 Askeri Yargıtay Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idamını onayladı.
1972/12.1 Mucibur Rahman Bangladeş'in başbakanı oldu.
1972/24.1 İsmet İnönü "Siyasi suçlar için idam olmamalı" dedi ve sıkıyönetimin kaldırılmasını istedi.
1972/24.1 Mahir Çayan'a dedesinden kalan mirasa sıkıyönetim mahkemesi tarafından el konuldu.
1972/26.1 Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam dosyası Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne gönderildi.
1972/27.1 Süleyman Demirel, "Rejimi değiştirme gayreti siyasi suç değildir" dedi.


Şubat

Tarih 1972 subat ayı olayları
1972/4.2 Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) parti liderlerine bir brifing verdi "Siyasi suçlarda idam affının" sol bir slogan olduğu belirtildi.
1972/5.2 Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı İsmet İnönü "Bülent Ecevit hizbi başarılı olursa başa geleceklerden ciddi olarak endişe ederim" dedi.
1972/9.2 Maden işçilerinin grevi dolayısıyla İngiltere Londra'da olağanüstü hal ilan edildi.
1972/19.2 Güvenlik güçleri, sabaha karşı Fındıkzade ve Arnavutköy'de operasyonlar düzenledi Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi (THKP-C ) üyesi Ulaş Bardakçı öldürüldü.
1972/22.2 Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Richard Nixon Çin Halk Cumhuriyetini ziyaret etti Richard Nixon Çin'in Birleşmiş Milletler'e (BM) katılması için ısrar etti
1972/29.2 Güney Kore Vietnam'dan 11 bin askerini geri çekti


Mart

Tarih 1972 mart ayı olayları
1972/5.3 Ağustos1971'de Sultanahmet'te esrar satarken yakalanan ve 6 yıl hapse mahkum edilen 14 yaşındaki İngiliz çocuk, Türkiye ile İngiltere arasında sorun oldu İngiliz basını "Gaddar Türkler" diye manşetler attılar Bunun üzerine Başbakan Nihat Erim programında olmasına rağmen 1972'de ABD'ye giderken Londra'ya uğramadı.
1972/6.3 MHP Niğde Senatörü Kudret Bayhan otomobille İtalya'dan Fransa'ya geçerken 30 milyon dolarlık baz morfinle yakalandı Yargılanan Kudret Bayhan15 yıl hapse mahkum oldu.
1972/6.3 Adalet Komisyonu Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Jüseyin İnan'ın idam cezalarını onayladı
1972/8.3 Demokratik Parti Genel Başkan Yardımcısı Yüksel Menderes Ankara'da havagazıyla intihar etti Menderes'in intihar nededi anlaşılamadı.Eski başbakanlardan Adnan Menderes'in büyük oğlu olan Yüksel Menderes Demokratik Parti kurucularından ve Aydın milletvekiliydi.
1972/10.3 Türkiye Büyük Millet Meclis'i Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan'ın idamlarını onayladı.
1972/11.3 "Anarşistler"e yardım ettikleri ileri sürülen 57 subayla 11 astsubay ordudan atıldı.
1972/15.3 Cezaevinden kaçan THKP-C liderlerinden Ziya Yılmaz'a yakalandıktan sonra ölüm cezası verildi.
1972/17.3 Uzun süredir araları açık olan Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı İsmet İnönü ile Genel Sekreter Bülent Ecevit 17 Mart 1972 günü barıştı.
1972/23.3 Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkında Türk Ceza Kanunu'nun 146 maddesini ihlal ettikleri ileri sürülerek verilen idam cezalarını onayladı
1972/25.3 Cumhuriyet Halk Partisi, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkında verilen ve Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından onaylanan idam kararlarının iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu İnfaz savcılığı dosyayı Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı'na gönderdi Üç gün sonra Ankara Sıkıyönetim Mahkemesi idamların infazına karar verdi.
1972/27.3 Türkiye Halk Kurtuluş Partisi- Cephesi lideri Mahir Çayan ve arkadaşları Ünye Radar Üssü'nden 3 İngiliz teknisyeni kaçırdı
1972/27.3 Yılmaz Güney gözaltına alındı.
1972/30.3 Türkiye Halk Kurtuluş Partisi - Cephesi (THKP-C) lideri Mahir Çayan ile THKO liderleri, Cihan Alptekin ve Ömer Ayna, THKP-C üyeleri Nihat Yılmaz, Sinan Kazım Özüdoğru, Saffet Alp, Hüdai Arıkan, Ahmet Atasoy, Ertan Saruhan ve Sabahattin Kurt Tokat'ın Niksar ilçesine bağlı Kızıldere köyünde öldürüldüler Operasyonda Çayan ve arkadaşlarınca üç gün önce kaçırılmış olan Ünye'deki radar üssünde görevli iki İngiliz ve bir Kanadalı teknisyen de öldü Ertuğrul Kürkçü çatışmadan sağ olarak kurtuldu.


Nisan

Tarih 1972 nisan ayı olayları
1972/22.4 THKO davası sanıkları Nahit Töre ve Osman Bahadır müebbet hapse mahkum oldu.
1972/23.4 Eyüp Emniyet Amirliği'nde copla ölüm iddiası için İçişleri Bakanlığı soruşturma açtı.
1972/26.4 Yazar Sevgi Soysal 1 yıl hapse mahkum oldu.
1972/28.4 Televizyon programlarının seyredilir hale getirilmesi için yerli film gösterilmesi kararı alındı.
1972/29.4 Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay hükümeti kurma görevini eski başbakanlardan Suat Hayri Ürgüplü'ye verdi.
1972/30.4 Sıkıyönetim, Cumhuriyet Halk Partisi Kurultayı için tedbir konulmasını istedi.
1972/6.4 Anayasa Mahkemesi, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam kararlarını usulden iptal etti. TBMM'nin idamları yeniden görüşeceği açıklandı.
1972/10.4 İran'da, 7 şiddetinde deprem meydana geldi. Yaklaşık 5.000 kişinin öldüğü depremde Firuzabat ve Cehrum kentlerinde binalar yerle bir oldu.
1972/17.4 ABD'de, Nixon yönetiminin 1972 seçimlerinde siyasal rakiplerini yasadışı dinleme faaliyetleri açığa çıkarıldı. Watergate adıyla anılan olaya adı karışan üç danışman ve bir savcı istifa etti.
1972/2.4 Aktör Charlie Chaplin 1952'de terkettiği ABD'ye onca yıl sonra Oscar özel ödülünü almak için geldi.
1972/25.4 İngiliz aktör George Sanders


Mayıs

Tarih 1972 mayis ayı olayları
1972/1.5 Kuzey Vietnam Birlikleri Quang Tri'yi ele geçirdi. ABD ile savaşta ele geçirdiği bu ilk büyük kent Kuzey Vietnam'ın bütün eyalet üzerinde egemenlik kurmasını sağladı.
1972/2.5 Pele'nin de oynadığı Brezilya şampiyonu Santos futbol takımı İstanbul'a geldi. Santos ertesi gün Fenerbahçe'yi 6-1 yendi.
1972/4.5 Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam edilmelerini önlemek isteyen dört kişi Jandarma Genel Komutanı Kemalettin Eken'i kaçırmak istedi. Polis müdahale etti. Orgeneral Eken ayağından yaralandı. Eylemcilerden üçü kaçmayı başarırken Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğrencisi Niyazi Yıldızhan öldürüldü.
1972/5.5 Askerin emir almadan da silah kullanabilmesi yasalaştı.
1972/6.5 Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu'nun (THKO) kurucu ve yöneticilerinden Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan idam edildi.
1972/8.5 Bülent Ecevit listesinin Olağanüstü kongrede kazanması üzerine İsmet İnönü 33 yıl 4 ay 11 gün sonra Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanlığından istifa etti.
1972/16.5 Sıkıyönetim uygulaması çerçevesinde askeri makamlarca tutuklananların asker kişi sayılacağı açıklandı.
1972/17.5 Demiryollarının 991 milyon lirayla zarar rekoru kırdığı açıklandı.
1972/22.5 Richard Nixon Sovyetler Birliği'ni ziyaret eden ilk ABD Başkanı oldu.
1972/22.5 İsrail Başkonsolosu Efraim Elrom, bir apartman dairesinde öldürülmüş olarak bulundu . Elrom,16 Mayıs 1971'de kısa adı THKP-C olan Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi üyelerince kaçırılmıştı.


Haziran

Tarih 1972 haziran ayı olayları
1972/4.6 California Üniversitesi profesörlerinden siyah eylemci Angela Yvonne Davis, gizli örgüt kurmak, cinayet ve adam kaçırma suçlarından beraat etti. Jürinin bütün üyeleri beyazdı.
1972/5.6 Melen hükümeti güvenoyu aldı.
1972/5.6 Zam istekleri kabul edilmeyen kasaplar boykot yaptı; İstanbul etsiz kaldı.
1972/13.6 THKP-C davasında hüküm giyen Necmi Demir, Kamil Dede ve Ziya Yılmaz'ın idam kararları yargıtayda bozuldu.
1972/14.6 "Umut" filmini gizlice yurtdışına çıkardığı iddiasıyla Yılmaz Güney'in 7 yıl hapsi istendi.
1972/14.6 Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay Çıraklık, Kalfalık ve Ustalık Kanunu'nu veto etti.
1972/15.6 Sofya uçağının kaçırılması olayında ilişkileri olduğu iddiasıyla Emil Galip Sandalcı ve İlhan Kalaylıoğlu tutuklandı.
1972/16.6 Mümtaz Soysal ve Erol Teregün birer yıl hapse mahkum oldu.
1972/18.6 65 ülkenin pilotları uçak kaçırma olaylarını protesto için boykota başladı. Boykota Türkiyeli pilotlar da uydu. uçak seferleri 24 saat durdu.
1972/22.6 THY uçağının Bulgaristan'ın başkenti Sofya'ya kaçırılmasına karıştıkları iddiasıyla gazeteci Altan Öymen ve yazar Erdal Öz tutuklandı.
1972/24.6 Çetin Altan'a cumhurbaşkanına hakaretten aldığı bir yıllık hapis cezası Yargıtay'da onandı.
1972/30.6 Casusluk iddiasıyla yargılanan Nahit İmre idama mahkum oldu.


Temmuz

Tarih 1972 temmuz ayı olayları
1972/1.7 Avrupa Ekonomik Topluluğu genel sekreteri “Türkiye’nin ortaklık isteğinden şüpheliyim” dedi.
1972/1.7 Türkiye'de 138 kitabın toplatılmasına karar verildi.
1972/2.7 Bülent Ecevit Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanı seçildi.
1972/3.7 Nurhak Dağları'nda Sinan Cemgil ve arkadaşlarının öldürüldüğü çatışmada yaralı yakalanan Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu'ndan (THKO) Mustafa Yalçıner ve üç arkadaşı ömür boyu hapse mahkum edildi.
1972/6.7 Savcılık Bülent Ecevit hakkında soruşturma açtı, Nihal Atsız ırkçılık yaptığı iddiasıyla 15 aya mahkum oldu.
1972/9.7 Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Bülent Ecevit "CHP Marksist değildir" dedi.
1972/17.7 Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının avukatı Niyazi Ağırnaslı "mahkemelerin manevi şahsiyetini tahkir" suçundan 10 ay hapse mahkum oldu.
1972/18.7 Çetin Altan, cumhurbaşkanına hakaret gerekçesiyle verilen bir yıllık hapis cezası için cezaevine girdi.
1972/20.7 500 bininci işçi törenle Almanya'ya gönderildi.
1972/31.7 154 sanıklı Devrimci Gençlik Dernekleri Federasyonu (Dev-Genç) davası İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi'nde başladı.


Ağustos

Tarih 1972 agustos ayı olayları
1972/3.8 Yazar Sevgi Soysal orduya hakaret suçundan 10 ay ağır hapse mahkum oldu.
1972/14.8 Sosyoloji asistanı Dr. İsmail Beşikçi 14 Ağustos 1972'de 13 yıl hapse mahkum oldu.
1972/14.8 Türkiye, İngiltere ve Yunanistan Cenevre'de Kıbrıs'la ilgili toplanmıştı. Cenevre Konferansı görüşmeleri çıkmaza girince, Türkiye 14 Ağustos 1974'de Kıbrıs'ta ikinci bir askeri harekat başlattı.
1972/15.8 Sofya uçağının kaçırılmasına karıştığı iddiasıyla tutuklanan Emil Galip Sandalcı, Altan Öymen tahliye edildi.
1972/25.8 Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS) davasında Fakir Baykurt ve 30 yönetici hakkında 20 yıla kadar hapis cezası istendi.
1972/26.8 TRT ilk yurt dışından naklen yayını Münih Olimpiyatları sırasında gerçekleştirdi.
1972/31.8 Amerikalı yüzücü Mark Spitz Münih olimpiyatlarında 7 altın madalya kazandı.


Eylül

Tarih 1972 eylul ayı olayları
1972/5.9 Filistinli "Kara Eylül Hareketi" militanları, Olimpiyat Oyunları için Münih'e gelen İsrailli sporculara ateş açtı; bir sporcu öldü, biri ağır yaraladı, 9 kişi rehin alındı. Alman polisi gerillalar ve rehineler üzerine ateş açtı; 9 rehine, 4 Filistinli gerilla ve 1 polis öldü.
1972/9.9 İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı 278 kitabı toplattı.
1972/11.9 Kısa adı FİJ olan Uluslararası Gazeteciler Federasyonu 11. Kongresi'ni İstanbul'da yaptı. Kongrede tutuklu gazetecilerin serbest bırakılması istendi. Basınla ilgili baskıların kalkması talep edildi.
1972/14.9 Aşık Mahsuni başbakana hakaret ettiği iddiasıyla yargılandı.


Ekim

Tarih 1972 ekim ayı olayları
1972/1.10 Boksör Cemal Kamacı, 63,5 kiloda Avrupa şampiyonu oldu
1972/2.10 Adalet Partili Zekeriya Kürşat, "İşçi hakları törpülensin" dedi.
1972/5.10 İstanbul'daki Demir Döküm fabrikasında 2500 işçi greve çıktı.
1972/9.10 Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi asistanı Uğur Mumcu cezaevinden çıktı.
1972/11.10 Adalet Bakanlığı, basınla ilgili bir yasa tasarısı hazırladı. Tasarıya göre basına sert ve ağır tedbirler getirilecek.
1972/13.10 Sümerbank'ın 5 ildeki 13 mağazasında grev başladı.
1972/17.10 Türkiye İşçi Partisi davası sonuçlandı. 21 sanığa ağır hapis cezası verildi. Genel Başkan Behice Boran 15 yıla mahkum oldu.
1972/19.10 Gazeteci İlhan Selçuk, gözaltına alındı.
1972/21.10 Profesör Mümtaz Soysal Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı'nca, "Anayasaya Giriş" adlı ders kitabında komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle tutuklandı.
1972/23.10 Zonguldak'ta iki ayrı kömür ocağında grizu patlaması: 20 işçi öldü, 76 işçi yaralandı.
1972/22.10 Türk Hava Yolları'nın Truva uçağı Sofya'ya kaçırıldı. Bir gün sonra yolcuları serbest bırakan 4 hava korsanı Bulgaristan'a iltica etti.
1972/24.10 Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (SBF) Anayasa profesörü Mümtaz Soysal, 6 yıl 8 ay hapse mahkum edildi. Soysal, "Anayasaya Giriş" kitabında Marksizm propagandası yaptığı gerekçesiyle yargılanıyordu.
1972/24.10 Hükümet Et ve Balık Kurumu grevini 30 gün erteledi.
1972/31.10 Yargılanmakta olan Profesör Uğur Alacakaptan için 6, asistan Uğur Mumcu için15 yıl hapis istendi.
1972/26.10 Rasih Nuri İleri 7,5 yıl hapse mahkum oldu. Gerekçe; H. Lefebvre'nin "Lenin Hayatı ve Eserleri" kitabını Türkçe'ye çevirmek.


Kasım

Tarih 1972 kasim ayı olayları
1972/5.11 İsmet İnönü Cumhuriyet Halk Partisi'nden istifa etti. Genel Başkan Bülent Ecevit "İnönü'ye esenlik ve uzun ömür dilerim" dedi.
1972/6.11 İsmet İnönü'nün Genel Başkanlığı bırakmasının ardından Cumhuriyet Halk Partisi'nde istifalar devam ediyor; 18 parlamenter daha istifa etti.
1972/14.11 İsmet İnönü, 5 Cumhuriyet Halk Partisi'nden, 'da da milletvekilliğinden de istifa etti.
1972/17.11 Juan Peron 17 yıllık sürgünden sonra Arjantin'e döndü.
1972/18.11 Gazeteci İlhan Selçuk İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığınca tutuklandı.
1972/19.11 Batı Almanya'da Willy Brandt bugün yeniden şansölye seçildi.
1972/29.11 Şair Can Yücel, Jean Paul Sartre'ın "Küba'da Sosyalizm ve İnsan" kitabını çevirdiği için verilen 7,5 yıl hapis cezasını çekmek için cezaevine girdi.


Aralık

Tarih 1972 aralik ayı olayları
1972/8.12 Doğan Koloğlu 7,5 yıl hapse mahkûm oldu.
1972/9.12 Devlet Planlama Teşkilatı, DPT, araştırmasına göre nüfusun yüzde 20'sinin hiç gazete okumadığı açıklandı.
1972/15.12 Yaşar Kemal, , pasaport verilmediği için uluslararası bir toplantıya gidemedi. Tepkiler üzerine, yazara15 gün sonra pasaport verildi.
1972/16.12 Sol Yayınları sahibi Muzaffer Erdost'un 7,5 yıllık mahkûmiyeti Yargıtay'da onaylandı. Muzaffer Erdost Vladimir İlyiç Lenin'in "Ne Yapmalı" adlı kitabını yayımlamaktan yargılanmıştı.
1972/18.12 Uğur Alacakaptan 6 yıl 3 ay, Uğur Mumcu 5 yıl 10 ay hapse mahkûm oldu.
1972/20.12 Gazeteci Turhan Dilligil 21 ay 5 gün hapse mahkûm oldu.
1972/25.12 Nikaragua'da deprem, 10.000 kişi öldü.
1972/25.12 Türkiye'de Habora Yayınevi sahibi Bülent Habora 7,5 yıl hapse mahkûm oldu. Habora Lev Troçki'nin "Sürekli Devrim" kitabını yayımlamaktan yargılanıyordu.
1972/26.12 Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam dosyası Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne gönderildi.
1972/30.12 Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Richard Nixon, "Hanoi'nin bombalanmasını durdurun" emrini verdi.



Gün Seç - İstediğin Günü Sorgula