Ocak

Tarih 1925 ocak ayı olayları
1925/16.1 Sovyetler Birliğinde Lev Troçki Savaş Komiserliği görevinden alındı.
1925/3.1 İtalya'da Benitto Musolini bütün yetkileri elinde topladı.
1925/23.1 Şili'de hükümet bir askeri darbeyle devrildi.
1925/28.1 Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası İstanbul şubesi açıldı.


Şubat

Tarih 1925 subat ayı olayları
1925/13.2 Şeyh Sait Ayaklanması başladı.
1925/16.2 Türkiye'de sivil ve askeri havacılığı desteklemek amacıyla "Türk Tayyare Cemiyeti" adıyla bir dernek kuruldu Sonradan "Türk Hava Kurumu" adını aldı.
1925/17.2 Aşar Vergisi kaldırıldı Köylü aşar yükünden kurtuldu Basın, aşarın kaldırılmasını büyük bir devrim olarak sundu.
1925/19.2 Telsiz tesisi hakkındaki kanun çıktı Türkiye'de radyonun kurulması Mecliste kabul edildi.
1925/25.2 Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nda değişiklik yapıldı; Dinpolitikaya aletedilemeyecek ve bu suç vatan hıyaneti sayılacak.


Mart

Tarih 1925 mart ayı olayları
1925/4.3 Hükümete olağanüstü yetkiler veren Takrir-i Sükun Kanunu TBMM'de kabul edildi Kasım 1924 ortalarında dinsel gericilik tehlikesine karşı Başbakan İsmet İnönü sıkıyönetim ilan edilmesini istedi Ancak Meclis'te bu isteğini kabul ettiremeyince istifa etti ve yerine yumuşak kişiliğiyle tanınan Fethi Bey (Okyar) başbakanlığa getirildi.1925 Şubat ortalarında Şeyh Sait Ayaklanması patlak verince, Doğu Anadolu'da hemen sıkıyönetim ilan edildi Fethi Bey düşürüldü ve yeni hükümeti 3 Mart'ta İsmet Paşa kurdu Yeni hükümet ilk iş olarak Takrir-i Sükun Kanunu'nu Meclis'ten geçirdi ve biri isyan bölgesinde, öteki "Ankara" adını taşımakla birlikte yurdun geri kalan bölgelerinde çalışmak üzere iki de İstiklal Mahkemesi kurulmasını kararlaştırdı. 3 maddeden oluşan Takrir-i Sükun Kanunu'nun1 maddesi şöyleydi: İrtica ve isyana ve memleketin nizam-ı içtimaisi (toplumsal düzen) ve huzur ve sükunu ve emniyet ve asayişini ihlale bais (bozmaya yönelik) bilumum teşkilat ve tahrikat ve teşvikat ve neşriyatı ( örg
1925/6.3 Takrir-i Sükun Kanunu'na dayanarak İstanbul'da 6 gazete ve dergi bakanlar kurulu kararıyla kapatıldı Kapatılan yayınlar; Tevhid-i Efkar, İstiklal, Son Telgraf, Aydınlık, Sebilülreşat ve Orak Çekiç
1925/7.3 İstiklal Mahkemesi üyeleri yapılan seçimlerle belirlendi Denizli Milletvekili Mazhar Müfit Bey (Kansu) mahkeme başkanlığına, Karesi Milletvekili Süreyya Bey (Özgeevren) savcılığa getirildi Urfa Milletvekili Ali Saip (Ursavaş) ve Kırşehir Milletvekili Lüfi Müfit beyler asil üyeliğe seçildi 13 Şubat1925'te başlayan Şeyh Sait Ayaklanması hükümeti sert önlemler almaya yöneltti 4 Mart'ta kabul edilen Takrir-i Sükun Kanunu yeni bir dönemin habercisiydi Aynı gün biri Ankara'da, öteki de ayaklanma bölgesinde görev yapmak üzere iki İstiklal Mahkemesi kuruldu Ayaklanma bölgesi için kurulan İsti,klal Mahkemesi'ne verdiği idam cezalarını uygulama yetkisi de verildi
1925/12.3 Çin'de Guomindang Başkanı Sun Yat-Sen öldü, Yerine General Çan Kay-şek getirildi.
1925/31.3 Şeyh Sait Ayaklanması'nın olduğu bölgede, Divan-ı Harb tarafından verilen idam cezalarının ayrıca onay gerektirmeden yerine getirilmesi hakkındaki kanun kabul edildi.


Nisan

Tarih 1925 nisan ayı olayları
1925/16.4 Tanin gazetesi süresiz kapatıldı.
1925/19.4 Cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim'in Milli Bayram olması yasalaştı.
1925/22.4 Ticaret ve Sanayi Odaları Kanunu ve Kadastro Kanunu kabul edildi.
1925/25.4 Mareşal Hindenburg, Almanya'nın halk oyuyla seçilen ilk cumhurbaşkanı oldu.
1925/15.4 Doğu'da isyan başlatan Şeyh Sait yakalandı.
1925/17.4 Ankara Yahşihan demiryolu hattı işletmeye açıldı.
1925/17.4 Bir gün önce kapatılan 'Tanin' gazetesinin sahibi ve başyazarı Hüseyin Cahit Yalçın tutuklandı.


Mayıs

Tarih 1925 mayis ayı olayları
1925/1.5 Takrir-i Sükun Kanunu'yla her türlü gösteri ve yürüyüş yasaklanınca, 1 Mayıs da kutlanamaz hale geldi.
1925/5.5 Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa'ya suikast girişimi gerekçesiyle ölüm cezasına çarptırılan Manok Manukyan idam edildi.


Haziran

Tarih 1925 haziran ayı olayları
1925/3.6 Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kapatıldı. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk muhalefet partisiydi.
1925/20.6 İstanbul'da Velid Ebuzziya, Fevzi Lütfü (Karaosmanoğlu) ve bazı gazeteciler tutuklandılar; Doğu İstiklal Mahkemesi'nde yargılanmak üzere Diyarbakır'a götürüldüler
1925/29.6 Doğu İstiklal Mahkemesi'nce ölüm cezasına çarptırılan Şeyh Sait ve arkadaşları idam edildi.


Temmuz

Tarih 1925 temmuz ayı olayları
1925/1.7 İlk piyango, Türkiye Tayyare Cemiyeti Mektepleri yararına düzenlendi.


Ağustos

Tarih 1925 agustos ayı olayları
1925/5.8 Mustafa Kemal ile Latife Hanım boşandı.
1925/8.8 Amerika Birleşik Devletleri'nde siyah düşmanı Klu Klux Klan'ın ilk kongresi yapıldı.
1925/15.8 Tutuklu gazeteciler Mustafa Kemal Paşa'ya telgraf çekerek af istediler.
1925/16.8 Charlie Chaplin'in "Altına Hücum" adlı filmi gösterime girdi.
1925/24.8 Mustafa Kemal Paşa, "Bir Türk dünyaya bedeldir" dedi.
1925/27.8 Mustafa Kemal Paşa ünlü şapka konuşmasını yaptı. "Bunu açık söylemek isterim. Bu serpuşun ismine şapka denir. Redingot gibi, smokin gibi, frak gibi, işte şapkamız"
1925/29.8 Mustafa Kemal, "Milleti sevk ve idare edenlerin mesnedi ordu olmuştur" dedi.
1925/30.8 Mustafa Kemal Paşa, "Efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, mensuplar memleketi olamaz. En doğru ve en hakiki tarikat, tarikat-ı medenniyedir" dedi.


Eylül

Tarih 1925 eylul ayı olayları
1925/1.9 Mustafa Kemal Paşa, Kastamonu dönüşünde Ankara'da ellerde şapkalarla karşılandı.
1925/2.9 Tekke ve zaviyelerin kapatılması ve memurların şapka giymesine karar verildi.
1925/13.9 Şark İstiklal Mahkemesi'nde yargılanan gazeteciler Mustafa Kemal Paşa'dan af istediler. Mustafa Kemal Paşa'nın mektubu üzerine beraat ettiler.
1925/23.9 Mustafa Kemal Paşa, " Güzel bir serpuş olan şapkadan pek az bir müddette dervişler, mürit ve hocalar da memnun kalacaklardır." dedi.
1925/25.9 İstanbul'da, tulumbacı teşkilatı yerine, modern motorlu itfaiye teşkilatı kuruldu.


Ekim

Tarih 1925 ekim ayı olayları
1925/5.10 İlk Cumhuriyet altını İstanbul darphanesinde basıldı. Basılan ilk para Mustafa Kemal Paşa'ya gönderildi.
1925/31.10 Kaçar Hanedanlığı sona erdi.


Kasım

Tarih 1925 kasim ayı olayları
1925/5.11 Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, ilk hukuk okulu Ankara Hukuk Mektebi'ni açtı.
1925/14.11 Sürrealistlerin ilk sergisi Paris'te açıldı.
1925/14.11 Sivas'ta bazı kişiler şapka inkılabına karşı duvarlara yazılar astı. İmamzade Mehmet Necati, bu nedenle idama mahkûm oldu.
1925/22.11 Şapka inkılabına karşı gösteriler sürüyor. Kayseri'de gösteriler yapıldı.
1925/23.11 Şura-yı Devlet yani Danıştay kanunu kabul edildi.
1925/24.11 Erzurum'da da şapka inkılabına karşı gösteriler yapıldı. Tutuklananlardan 13'ü idama mahkûm oldu ve Erzurum'da 1 ay sıkıyönetim ilan edildi.
1925/25.11 Şapka giyilmesi hakkındaki kanun çıktı. Kanun kabul edilirken, Rize'de şapka ve diğer inkılaplara karşı gösteriler yapıldı. Göstericilerden 8'i idama mahkûm edildi.
1925/28.11 25 Kasım'da kabul edilen şapka kanunu 28 Kasım'da yürürlüğe girdi.Başta memurlar olmak üzere herkes şapka giyecek.
1925/30.11 Millet Meclisi kürsüsünün arkasına "Hakimiyet Milletindir" levhası asıldı.
1925/30.11 Meclis'te tekke ve zaviyeler ile türbelerin kapatılmasına ilişkin kanun ve salahiyetsiz sarık ve ruhani kıyafet taşıyanların cezalandırılmasına ilişkin kanun kabul edildi.
1925/13.11 Sürrealizm, Sürrealistlerin ilk sergisi, Paris Galerie Pierre'de ziyarete açıldı.


Aralık

Tarih 1925 aralik ayı olayları
1925/9.12 Yerli kumaştan elbise giyilmesi kanunu çıktı.
1925/16.12 Cemiyet-i Akvam, daha önce saptanan "Brüksel hattını", Türk-Irak sürekli sınırı olarak kabul etti. Bu karara göre Musul Irak'a verildi.
1925/17.12 Türkiye- Sovyetler Birliği tarafsızlık antlaşması imzalandı.
1925/21.12 Sovyet sinema yönetmeni Sergey Ayzenştayn'ın Potemkin Zırhlısı adlı filmi gösterime girdi.



Gün Seç - İstediğin Günü Sorgula